مرتضى مطهرى

50

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

در امان مىگيرد . اين زمينهء عقيدهء اجتماعى يا اخلاقى خداست . » و او خودش يهودى است كه اين حرف را مىزند ، مىگويد : « كتاب مذهبى يهوديان تكامل از مذهب ترس به مذهب اخلاقى را به عالىترين صورتى تصوير مىكند و همچنين آن تصوير و تشريح در انجيل عهد جديد ادامه مىيابد . » مىگويد خدايى كه در تورات و در انجيل معرفى شده خدايى است كه همان انسان روى خصيصهء اخلاقى و اجتماعى ، خودش او را براى خودش ساخته است . « ولى مذاهب ملل متمدن ، بخصوص مذاهب ملل شرق ، اصل معنوى و متكى به اصول اخلاق است . » ( 1 ) بعد يك بحثى راجع به فايدهء مذهب مىكند و مذهب و لو مذهب ترس و مذهب اخلاق را - كه قبول ندارد اين مذهبها يك مذهب حقيقى و واقعى باشد ، بلكه اينها را مذهبهاى ساختگى مىداند - در عين حال براى بشر مفيد مىداند . مىگويد : « تكامل از مذهب ترس به مذهب اخلاق قدم بزرگى در زندگى ملل است ، حال گو كه مذهب ترس و يا مذهب مطلقا به اصول اخلاقى تكيه داشته باشد ، همه تسليحى عليه آن چيزى است كه ما در مقابل آنها بايد خود را حفظ كنيم ؛ يعنى مذهب ترس و مذهب اخلاق و معنى ، سفر نجات روح بشر از فساد و انحطاط است . » فايدهء اينها را قبول مىكند . مىگويد يك خاصيت مشتركى كه مذهب ترس و مذهب اخلاق دارد اين است كه براى خدا شكل قائل است ؛ خدا را مثل يك انسان [ دانسته ] ، خصائص و صفات يك انسان را به خدا مىدهد : « عموميتى كه در بين اين انواع مختلف مذهب موجود است عقيده به اين است كه خدا شكل دارد ، يعنى به شكل مخصوصى تظاهر كرده يا مىكند . »

--> ( 1 ) . اينجا عبارت كتاب ناقص است ، نمىدانيم چه مىخواسته بگويد .